Przejdź do głównej treści

Widok zawartości stron Widok zawartości stron

Aktualności

Nawigacja okruszkowa Nawigacja okruszkowa

Widok zawartości stron Widok zawartości stron

Międzynarodowa konferencja poświęcona Bronisławowi Malinowskiemu

Międzynarodowa konferencja poświęcona Bronisławowi Malinowskiemu

W dniach 26-27 września w Instytucie Socjologii odbędzie się międzynarodowa konferencja naukowa "Dziedzictwo Bronisława Malinowskiego we współczesnych naukach społecznych i humanistyce."

Setna rocznica publikacji monografii Argonauci zachodniego Pacyfiku, będącej pierwszym raportem z badań terenowych na Wyspach Trobrianda, podczas których sformułowane i przetestowane zostały najważniejsze założenia etnografii Bronisława Malinowskiego, stanowi doskonałą okazję do podjęcia na nowo, w odświeżonej formule, refleksji nad jego obecnością we współczesnych naukach społecznych i humanistyce. Życiu i twórczości Bronisława Malinowskiego poświęcono już wiele ważnych prac. Przede wszystkim trzeba wymienić pierwszy tom biografii autorstwa Michaela Younga, opublikowany również po polsku, a także prace Adama Kupera, Petra Skalnika i Roberta Thorntona oraz innych historyków antropologii.

Bardzo ważną rolę w tym obszarze odgrywają od wielu lat projekty krakowskiego środowiska antropologicznego w Instytucie Socjologii UJ. Zostały one zainspirowane przez ucznia Malinowskiego, Andrzeja Waligórskiego, któremu zawdzięczamy opublikowanie Argonautów zachodniego Pacyfiku w języku polskim, a później rozwijane przez Andrzeja Palucha oraz jego współpracowników. Podejmowana w nich była refleksja nad polskim kontekstem powstania antropologii Malinowskiego, filozoficznymi podstawami jego dzieł i innymi wątkami teoretycznymi zebranymi m.in. w tomie Malinowski Between Two Worlds: The Polish Roots of an Anthropological Tradition, wydanym przez Cambridge University Press w 1988 r. Poza tymi pracami wspomnieć trzeba o wydaniu trzynastotomowej edycji Dzieł Malinowskiego (kierowanej najpierw przez Andrzeja Palucha, a później Janusza Muchę) oraz opracowaniu i redakcji jego Dziennika w ścisłym znaczeniu tego wyrazu przez Grażynę Kubicę. Niniejsza konferencja wpisuje się w tę wieloletnią tradycję badań prowadzonych w Instytucie Socjologii UJ.

Zapraszamy do podjęcia refleksji nad tym, w jaki sposób "dzieło i życie” Bronisława Malinowskiego oddziałało na nauki społeczne i humanistykę oraz jak rozpoznania autora Argonautów można odczytać dziś z perspektywy obecnych nurtów badawczych i ciągle zmieniającej się rzeczywistości społeczno-kulturowej. Chodzi nam o zdecydowane rozszerzenie ramy interpretacyjnej dzieła Malinowskiego przez odwołanie się do dorobku nauk społecznych i humanistyki oraz ich narzędzi analitycznych.

Przedmiotem obrad będą następujące tematy:

  1. Refleksja nad polskim kontekstem życia i twórczości Bronisława Malinowskiego. Chociaż biografia Malinowskiego doczekała się już wielu opracowań, to ciągle jest jeszcze miejsce na nowe analizy jego życia i dziedzictwa, szczególnie w kontekście jego relacji oraz współpracy z polskimi uczniami, w tym z Feliksem Grossem, Józefem Obrębskim i Andrzejem Waligórskim.
  2. Znaczenie Bronisława Malinowskiego dla formowania się tożsamości nauk humanistycznych i społecznych w Polsce. Zachęcamy do podjęcia refleksji nad tym, w jaki sposób Malinowski oddziaływał na polskich uczonych i czym był spowodowany większy lub mniejszy rezonans jego twórczości w poszczególnych dziedzinach humanistyki i nauk społecznych oraz nad tym, jak zainteresowanie jego dziełem się historycznie zmieniało.
  3. Znaczenie metody intensywnych badań terenowych Bronisława Malinowskiego dla metodologicznego i teoretycznego rozwoju nauk społecznych i humanistyki. Pierwsza monografia terenowa Malinowskiego Argonauci zachodniego Pacyfiku wyznaczyła wzorzec dla późniejszych etnografii. Zapraszamy do dyskusji nad tym, jak ten wzorzec się później zmieniał, zachowując jednak „ducha” etnografii Malinowskiego. W jakiej mierze jego dorobek etnograficzny jest wciąż inspirujący zarówno w warstwie tekstualnej, jak i wizualnej? Warto się również zastanowić, jak Dziennik w ścisłym znaczeniu tego wyrazu antropologa można rozpatrywać z punktu widzenia współczesnego rozwoju autoetnografii.
  4. Reinterpretacja dziedzictwa Bronisława Malinowskiego w kontekście współczesnej myśli społecznej i filozoficznej XX i XXI wieku. Pragniemy poddać analizie to, jak dzieło Malinowskiego można czytać w kontekście współczesnych nauk społecznych i humanistyki. W jaki sposób wpłynęło ono na teorie średniego zasięgu w odniesieniu do antropologii ekonomicznej (krytyki kapitalizmu), językoznawstwa (teorie pragmatyki językowej) czy innych dziedzin, jak psychologia lub socjologia?
  5. Koncepcja „antropologii praktycznej” Bronisława Malinowskiego i jego wizja roli antropologów w zmieniającym się świecie a współczesne problemy zaangażowania badaczy społecznych i humanistów. W latach trzydziestych „terenem” Malinowskiego stała się głównie Afryka, a przedmiotem namysłu − problemy wynikające z kontaktu Afrykańczyków z kolonizatorami oraz efektywnego sposobu zarządzania narodami afrykańskimi. Współcześnie poddaje się krytycznemu namysłowi różne formy zaangażowania nauk społecznych i humanistyki oraz ich politycznego uwikłania. Z tą kwestią wiąże się też potrzeba oceny twórczości Malinowskiego z punktu widzenia współczesnych refleksji nad wielokulturowością oraz badań postkolonialnych.
  6. Koncepcja zmiany społeczno-kulturowej w późnej twórczości Bronisława Malinowskiego w kontekście współczesnych teorii kultury Problemom zmiany kulturowej poświęcony był zwłaszcza tom Kultura i jej przemiany. Bardzo widoczna jest w nim ewolucja poglądów antropologa na relacje między kulturą kolonizatorów i społeczności skolonizowanych, zasadzająca się na wskazaniu dialektyki wpływów kulturowych. Problem zmiany kulturowej wciąż pozostaje jednym z najważniej- szych zagadnień we współczesnych teoriach kultury. Zapraszamy do spojrzenia na prace Malinowskiego poświęcone kulturze z punktu widzenia teoretycznych rozpoznań czynionych w tej materii w naukach społecznych i humanistycznych w XXI wieku.
  7. Autor Argonautów Zachodniego Pacyfiku jako ikoniczna postać w tekstach kultury. Warto poddać analizie literackie (Witkacego i Agnety Pleijel), teatralne (Krzysztofa Garbaczewskiego) i filmowe (w filmach dokumentalnych i fabularnych) reprezentacje Bronisława Malinowskiego i zastanowić się nad przyczynami jego popularności jako bohatera tekstów kultury.

Program konferencji dostępny tutaj.