Aktualności - Wydział Filozoficzny

Automatyczne stosowanie klasyfikacji etnorasowych w badaniach biomedycznych może utrwalać stereotypy i naukowe nieścisłości - przekonują badacze Wydziału Filozoficznego UJ i Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu

Automatyczne stosowanie klasyfikacji etnorasowych w badaniach biomedycznych może utrwalać stereotypy i naukowe nieścisłości - przekonują badacze Wydziału Filozoficznego UJ i Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu

Analizę dotyczącą wykorzystania danych i klasyfikacji etnorasowych w badaniach biomedycznych w USA wraz z propozycją bardziej elastycznego podejścia do klasyfikacji populacji w tym zakresie, przedstawili dr hab. Tomasz Żuradzki, prof. UJ z Interdyscyplinarnego Centrum Etyki na Wydziale Filozoficznym UJ oraz dr Joanna K. Malinowska z Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu.

 

Analizę dotyczącą wykorzystania danych i klasyfikacji etnorasowych w badaniach biomedycznych w USA i propozycję zmian w tym zakresie przedstawili dr hab. Tomasz Żuradzki z Interdyscyplinarnego Centrum Etyki Wydziału Filozoficznego UJ oraz dr Joanna K. Malinowska z Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Ostatnia publikacja na ten temat ukazała się w piśmie Synthese Ethno-racial categorisations for biomedical studies: the fair selection of research participants and population stratification | Synthese

Badania wykazują, że łączna śmiertelność z powodu COVID-19 w USA była najwyższa wśród osób identyfikujących się jako Afroamerykanie (277,15 na 1000 pacjentów), następnie wśród osób identyfikujących się jako pochodzenia latynoskiego/hiszpańskiego (213,34 na 1000 pacjentów), jako białych (173,38 na 1000 pacjentów) i jako Azjatów (80,4 na 1000 pacjentów). Mimo tego populacje Afroamerykanów i Latynosów były niedoreprezentowane w badaniach klinicznych nad leczeniem COVID-19 . Dla niektórych badaczy jest to wyraźny znak “niesprawiedliwości” w badaniach.

“Niestety, zasada sprawiedliwego doboru uczestników, która wydaje się głównym uzasadnieniem gromadzenia i wykorzystywania danych etnorasowych dotyczących uczestników badań jest niedostatecznie jasna, a wiele dokumentów naukowych i regulacyjnych nie wyjaśnia, co czyni dobór sprawiedliwym" - wyjaśnia dr hab. Tomasz Żuradzki z Interdyscyplinarnego Centrum Etyki na Wydziale Filozoficznym Uniwersytetu Jagiellońskiego.

W Stanach Zjednoczonych naukowcy prowadzący badania biomedyczne są zobowiązani do raportowania wyników badań z udziałem ludzi według kategorii rasowych i etnicznych. Głównym uzasadnieniem ma być zmniejszenie nierówności zdrowotnych i zapewnienie sprawiedliwej reprezentacji różnych grup etnicznych i rasowych w badaniach z udziałem ludzi. Dlaczego ta praktyka, choć wydaje się uzasadniona w konkretnych przypadkach, może prowadzić do fałszywych uogólnień?

“Automatyczne stosowanie klasyfikacji etnorasowych może odciągnąć uwagę badaczy od innych możliwych podziałów danych i doboru uczestników do badań, a także wpłynąć na wybory metodologiczne i analizę wyników. Na przykład niektóre domniemane różnice między objawami chorób a rasą mogą zniknąć po uwzględnieniu statusu społeczno-ekonomicznego, który bardzo często umyka badaczom” - uzasadnia prof. UJ Tomasz Żuradzki. 

“Odwołując się zarówno do dyskusji w zakresie etyki badań, jak i metodologii biomedycyny, twierdzimy, że klasyfikacji etniczno-rasowej nie powinno się stosować domyślnie, jak ma to miejsce obecnie. Uważamy, że nie ma naukowych ani społecznych powodów, aby rutynowo wymagać gromadzenia danych etniczno-rasowych, jeśli sami naukowcy nie mają hipotez dotyczących sposobu ich powiązania z mechanizmami biologicznymi, genetycznymi, środowiskowymi lub społecznymi, które mogłyby wyjaśnić rzekome różnice zdrowotne między rasami i ukierunkować wybór leczenia” - przekonują badacze w publikacji.

Wyjaśniają, że algorytmy diagnostyczne i wytyczne, które oparte są na klasyfikacji etniczno-rasowej, mają sens tylko wtedy, gdy pomagają w projektowaniu działań mających zmniejszyć obciążenie chorobami w danej grupie.

“Aby zaprojektować taką interwencję, zazwyczaj konieczne jest sformułowanie hipotezy dotyczącej jej mechanizmu działania. Proponujemy, aby regulacje dotyczące badań z udziałem ludzi wymagały od badaczy przedstawienia hipotez, jak ich wybór może być powiązany z mechanizmami wyjaśniającymi rzekome różnice zdrowotne między rasami” - podkreśla dr hab. Tomasz Żuradzki. 

Autorzy postulują też bardziej elastyczne podejście do klasyfikacji populacji, które uwzględnia kontekst poszczególnych badań. “Choć w pewnych sytuacjach może być etycznie uzasadnione priorytetowe traktowanie niedostatecznie reprezentowanych populacji, badacze powinni unikać arbitralnego stosowania kategorii rasowych, chyba że są one wyraźnie powiązane z hipotezami dotyczącymi istotnych mechanizmów biologicznych, środowiskowych lub społecznych” - zauważają autorzy publikacji.

___________________

1Magesh, S., John, D., Li, W. T., Li, Y., Mattingly-App, A., Jain, S., & Chang, E. Y. (2021). Disparities in COVID-19 outcomes by race, ethnicity, and socioeconomic status: A systematic review and meta-analysis. JAMA Network Open, 4(11), e2134147. https://doi.org/10.1001/jamanetworkopen.2021.34147
2Chastain, D. B., Osae, S. P., Henao-Martinez, A. F., Franco-Paredes, C., Chastain, J. S., & Young, H. N. (2020). Racial disproportionality in Covid clinical trials. New England Journal of Medicine, 383(9), e59. https://www.nejm.org/doi/full/10.1056/NEJMp2021971

Autorka: Ewelina Krajczyńska-Wujec/PAP Nauka w Polsce

Polecamy również
Czy koreańska dyktatura działa jak religia?
Czy koreańska dyktatura działa jak religia?
Odpowiedzialność środowiskowa. Lekcje ekologii z gospodarstw o niskich dochodach
Odpowiedzialność środowiskowa. Lekcje ekologii z gospodarstw o niskich dochodach
Zaangażowanie czy pracoholizm? Różnicę czyni m.in. motywacja
Zaangażowanie czy pracoholizm? Różnicę czyni m.in. motywacja
Głęboka analiza czy intuicja? Naukowcy sprawdzili, która część mózgu pomoże nam dostosować strategię wyboru
Głęboka analiza czy intuicja? Naukowcy sprawdzili, która część mózgu pomoże nam dostosować strategię wyboru