Aktualności - Wydział Filozoficzny

Odeszła Profesor Beata Szymańska-Aleksandrowicz

Odeszła Profesor Beata Szymańska-Aleksandrowicz

Z głębokim żalem zawiadamiamy, że w dniu 4 lipca 2025 roku zmarła prof. dr hab. Beata Szymańska-Aleksandrowicz, wybitna uczona, wspaniała poetka, wieloletnia pracowniczka Instytutu Filozofii, prodziekan Wydziału Filozoficznego Uniwersytetu Jagiellońskiego w latach 1990-1993.

 

 

Prof. dr. hab. Beata Szymańska-Aleksandrowicz była absolwentką VII Liceum Ogólnokształcącego w Krakowie. W 1960 ukończyła studia polonistyczne, a w 1964 studia filozoficzne na Uniwersytecie Jagiellońskim. W 1974 roku uzyskała stopień doktora z dziedziny filozofii, a w 1988 doktora habilitowanego za rozprawę o filozofii polskiego modernizmu. Od 1964 była pracownikiem naukowym Instytutu Filozofii Uniwersytetu Jagiellońskiego, w latach 1990-1993 prodziekanem Wydziału Filozoficznego, od 1991 kierownikiem Zakładu Filozofii Wschodu, od 2000 kierownikiem Zakładu Filozofii Kultury. W 1998 otrzymała tytuł profesora nauk humanistycznych. 

Wiele uczyniła w dziedzinie dociekań nad filozofią Wschodu i odegrała doniosłą rolę w rozwoju badań na tym obszarze na Uniwersytecie Jagiellońskim. Badania w zakresie filozofii Wschodu prowadzone w Instytucie Filozofii zyskały uznanie w kraju i za granicą dzięki wysiłkom prof. dr hab. Beaty Szymańskiej, prof.dr hab. Marty Kudelskiej i ich koleżanek i kolegów.

Wybrane prace naukowe:

  • Poeta i nieznane: poglądy filozoficzne Antoniego Langego (1979)
  • Co to jest strukturalizm (1980)
  • Metafizyka i pesymizm: o niektórych koncepcjach filozofii drugiej połowy XIX wieku (1983) 
  • Od mistycyzmu do symbolizmu: Jakub Boehme i Emanuel Swedenborg (1985)
  • Berkeley znany i nieznany (1987)
  • Przeżycia i uczucia jako wartości filozofii polskiego modernizmu (1988)
  • Chiński buddyzm Chan (2009)

W roku 2001 pod redakcją Beaty Szymańskiej ukazał się podręcznik filozofii Wschodu, obejmujący swym zakresem filozofię Indii, Chin, Tybetu i Japonii. Publikacja ta stanowiła istotne novum na polskim rynku wydawniczym, wypełniając dotychczasową lukę w literaturze przedmiotu.

Jako pisarka debiutowała w 1961 roku na łamach prasy, a pierwszy cykl poetycki znalazł swoje miejsce w książce zbiorowej Próba porównania (1962) – obok wierszy Mieczysława Czumy, Wincentego Fabera, Leszka Aleksandra Moczulskiego. Pierwszym samodzielnym tomikiem były Sny o porządku z 1965. Następnymi książkami poetyckimi były: Trzciny (1970), Wiersze (1983), Wybór wierszy (1987), Anioły mojej ulicy (2000), Słodkich snów, Europo! (2005), Złota godzina (2013) oraz Koty (2015). W 2021 roku ukazał się Wybór wierszy, zawierający najważniejsze wiersze poetki jak i wcześniej niepublikowane utwory, który zamyka dorobek autorki. 

Tłumaczyła również utwory literatury pięknej. W 2014 roku otrzymała nominację do Nagrody Poetyckiej im. K.I. Gałczyńskiego za tom Złota godzina.

Od lat aktywnie działała na rzecz krakowskiego środowiska pisarzy, także jako Wiceprezes Stowarzyszenia Pisarzy Polskich Oddział w Krakowie. Za swoje osiągnięcia w dziedzinie kultury i nauki została odznaczona Złotym i Srebrnym Krzyżem Zasługi, Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski, Medalem Edukacji Narodowej, Medalem Zasłużony Kulturze Gloria Artis oraz Nagrodą Prezydenta Miasta Krakowa.

Jej mężem był profesor Jerzy Aleksandrowicz.

Pogrzeb odbędzie się w piątek, 11 lipca br. o g. 12:00 na Cmentarzu Rakowickim. 

Bliskim składamy wyrazy współczucia.

[...] Rośliny,
to właśnie one uczą nas,
że zniknąć można tak lekko,
tak pogodnie,
jakby się wychodziło z domu
przez uchylone drzwi,
cicho, żeby nikogo nie obudzić.

[B. Szymańska, Zniknąć można tak lekko, [w:] Złota godzina, s. 49.]